|
|
| Neden kesintisiz güç kaynağı |
Neden kesintisiz güç kaynağı
Neden Kesintisiz Güç Kaynağı?
Günümüzde büyük bir sorun olan enerji sıkıntısı , yazılı ve görsel basından da duyuruları yapıldığı gibiçok yakın bir gelecekte ülkemizde her türlü sektörde hissedilir duruma gelecek.
Elektirik kesintileri 2000′li yıllarda tekrar kapımıza dayandı; ayrıca elektirik dalgalanmaları gerek büro ve iş makineleri ile elekronik devreli cihazlara gerekse bilgisayar ve beyaz eşyalara ciddi boyutlarda zarar vermeye devam ediyor ve işgücü kaybına yol açıyor.
Teknik Servis Parametreleri
Bu bölümde UPS’i bölümlere ayırıp, her bölümün teknik servis açısından belirleyici özelliklerini ele alacağız. Ups’i teknik servis olarak dört ana bölüme ayırabiliriz.
A-) Giriş parametreleri
B-) Çıkış parametreleri
C-) Kullanıcı parametreleri
D-) Çevre koşulları
A - Giriş Parametreleri
Giriş değerleri UPS’in çalışmasını doğrudan etkileyecek özelliktedir. Sistem kurulurken dikkat edilmesi gereken değerler ve açıklamaları aşağıda yapılacaktır.
A.1 - Topraklama
UPS’e şebeke gerilimi, FAZ-NÖTR-TOPRAK olarak verilir. FAZ-NÖTR arası gerilim 220 VAC olmak zorundadır. Topraklama, cihaz gövdesine yapılan bağlantıya denir. Topraklama Ups’in bulunduğu binaya yakın bir yerde (Bina bahçesi veya bodrum kat olabilir.) toprağa gömülecek bakır bir plaka veya 1,5-2 m. boyunda bakır bir çubuk ile yapılır.
Topraklamanın amacı cihazların gövdesi ile bina arasındaki gerilim farkını minimuma indirmektir. Bu iki nedenle gereklidir. Birincisi Ups’den beslenen bilgisayar vs. elektronik cihazların gövde topraklama gerilim farkından dolayı zarar görmesini engellemektir. Eğer bu cihazların gövdelerinde belli sınırların üzerinde gerilim olursa elektronik kartlar hatalı çalışabilir veya yanabilir. İkinci sebep ise Ups’in veya bağlı olduğu cihazların herhangi birinin besleme ünitelerinde olabilecek elektrik kaçaklarının kullanıcılara zarar vermesini engellemektir.
Bilgisayar ve benzeri cihazlarda izin verilen NÖTRTOPRAK arası gerilim farkı 0,8-1,5 VAC’dir.
Topraklama bağlantıları Ups giriş ve çıkışında birbirine kısa devre olduğu için girişteki topraklama hatası aynen çıkışa yansıyacaktır.
Topraklama gücü Ups’in gücüne orantılı olarak artmak zorundadır. Düşük güçlü bir Ups için yeterli olan bir topraklama hattı, daha yüksek güçteki bir Ups için yeterli olmayabilir. Bu yüzden topraklama gerilimleri, Ups’e bağlı bütün yükler devrede ikenölçülmek zorundadır.
Topraklamanın gücü topraklama çubuğunun toprakla temas eden yüzeyinin alanı ve toprağın iç direnciyle ilgilidir. Cihaz gövdelerinden veya kaçaklardan kaynaklanan gerilimin toprağa çekilmesi için olabildiğince büyük yüzeyli topraklama çubuğu kullanmak çözüm olabilir. Ancak maliyet ve yapım zorlukları bizi sınırlayacaktır. Bu yüzden topraklamaçubuklarının toprakla temasını arttırmayaçalışılmalıdır. Yüksek güçlü cihazlarda veyaçubukların yetersiz kaldığı yerlerde topraklama plakaları kullanılabilir. Bunlar daha büyük yüzey teması sağladıkları için iyi bir topraklama
oluştururlar.
Bazı binalarda elektrik tesisatında topraklama hattı çekilmediği için nötr ile toprak kısa devre edilmiş olabilir. Böylesi durumlarda kısa devre kesinlikle kaldırılmalı ve topraklama hattı çekilmelidir.
A.2 - Kablo Çapları
UPS giriş kabloları çekilecek gücü karşılayabilecek kapasitede olmalıdır. Eğer kablolar yeterli kalınlıkta değilse yükler devreye girdiği zaman kablolarda gerilim düşümü olacaktır. Örneğin şebeke gerilimi 220 VAC olduğu halde kablolardaki düşmelerden dolayı gerilim 180 VAC’ye düşecek ve Ups akülerini kullanmaya başlayacaktır. Kullanıcı açısındanşebeke kesilmediği halde Ups’in akülerini kullanması kabul edilir olmayacaktır.
Kablo çaplarının yetersiz olmasının diğer önemli sakıncası ise kabloların ısınmaları ve uzun sürede yanması olacaktır. Çok fazla kalın kablo çekmek ise maliyet açısından kabul edilemez olacaktır. Bu yüzden Ups’in gücüne en uygun çapta kablonunçekilmesi gerekir.
Kablo çapı tespit edilirken Ups gücünün iki katını sürekli olarak besleyebilecek kablo tercih edilmeli ve kablo boyunun ne kadar olduğuna da dikkat edilerek tablodan en uygun değer seçilmelidir.
A.3 - Sigortalar
UPS’in giriş ünitelerinde oluşabilecek arızalar veya kısa devrelerde gerek Ups’in gerekse tesisatın büyük zararlar görmesini engellemek için şebeke hattına gerekli büyüklükte sigortalar koymak gerekir. Bu sigortaların doğru seçilmemesi arızaların oluşmasına sebep olabileceği gibi gerekli korumayı yapmamasına da sebep olabilecektir.
Giriş sigortaları Ups gücünün iki katını verebilecek değerde olmalı ve gecikmeli tip olanları tercih edilmelidir. Çünkü Ups’in girişinde yer alan trafolar ilk enerji verildiğinde kısa devre gibi davranarak yüksek akım çekerler. Sigortaların gecikmeli olması bu kısa süreli yüksek akım durumunu tolere edebilmek içindir. Sigortaları büyük seçme nedenimiz ise Ups’in normalde %125 yükte çalışabileceği ve aynı zamanda aküleri boş ise onları şarj edebileceği içindir.
A.4 - Gerilim Değerleri
UPS giriş gerilim değerleri temelde iki sebepten dolayı önemlidir. Birincisi şarj ünitelerinin belli gerilim aralıklarında sağlıklı çalışabilmesidir. Şarj üniteleri giriş gerilimlerinin + / - %20 değişmesine izin verecek şekilde dizayn edilirler. Bu değerler Ups teknik özellikleri bölümünde belirtilmiştir. Giriş gerilimleri bu değerlerin dışına çıkarsa şarj ünitelerişebeke hatalı uyarısıyla birlikte şarjı kesecektir.
Giriş gerilimlerinin tolerans dışı düşük yada yüksek olması statik by-pass ünitelerinde problem oluşturur. Statik by-pass üniteleri şebeke ile invertör arasında aktarma yaparken gerilim değerlerini karşılaştırır ve belli toleranslar dahilindeyse aktarmayı gerçekleştirir. Bu durum Ups çıkışına bağlı elektronik cihazların ani gerilim düşmesi ve yükselmesinden zarar görmesini engellemek içindir. Eğer giriş gerilim değerleri belirtilen toleransların dışında ise by-passünitesi sağlıklı çalışamayacak ve örneğin herhangi bir aşırı yüklenme durumunda yükü şebekeye aktarması gerekirken aktaramayacak ve yükün enerjisini kesecektir.
Bütün bu nedenlerden dolayı Ups devredeyken ve yükler açıkken giriş gerilim değerlerinin 220 VAC +/- %20 toleransı içinde kaldığından emin olunmalıdır.
B - Çıkış Parametreleri
UPS’in çıkış klemens veya priz bağlantısından, dağıtım tesisatına ve tesisata bağlı yük prizlerineçıkış birimleri adını verebiliriz. Bu birimlerin özellikleri Ups’in çalışmasını doğrudan etkileyecek niteliktedir. Aşağıda bunları maddeler halinde ele alacağız.
B.1 - Topraklama
Giriş için anlatılan topraklama değerlerinin hepsi çıkış içinde geçerlidir. Çıkış topraklamasında dikkat edilecek en önemli unsur giriş-çıkış toprak köprüsünün hatasız olarak yapılmış olması ve yüklerin her birinin bağlandığı prizlerde topraklama değerlerinin toleranslar dahilinde kaldığının test edilmesidir. Çünkü eğer yüklere giden topraklama hatları yeterince sağlıklı değilse Ups üzerindeki topraklamanın iyi olması, beslediği cihazların korunmasını sağlayacaktır. Ayrıca herhangi bir yerde nötr-toprak köprüsü varsa Ups çıkışının kısa devre olmasına sebep olabileceği için kesinlikle kaldırılmalıdır.
B.2 - Kablo Çapları
Çıkış hatlarında kullanılacak kablo çapları kısa mesafeler için hattın sonuna bağlanacak yükün %150’sine dayanabilecek güçte seçilmelidir. Uzun mesafeli tesisatlarda hattın uzunluğuna göre kabloçapında belli arttırmalara gidilmelidir. Kabloların ek yerlerinde veya bağlantı terminallerinde oksitlenme etkilerine karşı gerekliönlemler alınmalıdır.
B.3 - Sigortalar
UPS’lerin kendi üzerinde bulunan sigortalar dışında çıkış hatlarına konulacak sigortaların gecikmeli tip olmasına ve toplam sigorta değerinin Ups gücünün %150’sini aşmamasına dikkat edilmelidir. Farklı yerlerde bulunan cihaz gruplarına çekilecek hatlara ayrı sigortalar konulması kullanım güvenliği açısından yararlı olacaktır.
B.4 - Dağıtım Prizleri
UPS’lerin çıkış tesisatları uzun sürede işletme güvenliklerinin en belirleyici etkeni olduğu için dağıtım prizlerini tek tek kontrol etmemiz gerekmektedir. Dağıtım prizleri Ups’e bağlanacak yüklerin sayısından fazla olmamalı, kullanılmayan prizler kesinlikle iptal edilmelidir. Boş bırakılan priz daha sonra Ups’e ilave yük bağlanmasına veya takılmaması gereken yüklerin ( Elektrik süpürgesi, matkap, fotokopi makinası vb.) takılmasına neden olacaktır. Bu durumun önüne geçmek için dağıtım prizleri UPS PRİZİ denilen ve topraklama pimi olan prizlerden kullanılmalıdır. Böylece farklı cihazların takılması mümkün olmayacaktır.
Yüklerden herhangi birinin arıza yapması durumunda Ups çıkış sigortalarından birisi atacağı için arızalı cihazın bağlı olduğu tesisata bağlı diğer cihazların da enerjisi kesilecektir. Bu duruma izin vermemek için dağıtım prizleri sigortalı tip seçilebilir. Bu tip prizlerde bulunan cam sigortalar Ups çıkış sigortalarından daha önce atacağı için yalnızca arızalı cihazın enerjisi kesilecek, diğer cihazlar bu durumdan etkilenmeyecektir.
B.5 - Uzun Mesafede Gerilim Düşümleri
UPS’in bulunduğu yer ile dağıtım prizlerinin
arasındaki mesafe uzun olursa yükler devreye girdiği zaman hatlarda gerilim düşümü oluşacaktır. Ups’inçıkış terminalinde gerilim 220 VAC olduğu halde yük girişinde bu değer örneğin 210 VAC’e düşebilecektir. Bu durumda tesisat değiştirilemeyeceğine göre Upsçıkış geriliminin yükseltilmesi gerekebilir. Eğer Ups’e yakın mesafede de yük bulunuyorsa en uzak ve en yakın prizlerdeki gerilimler okunarak ortalaması alınır ve Ups gerilimi o değere ayarlanır. Örneğin en yakın prizde 218 VAC, en uzak prizde 206 VAC gerilim okunuyorsa Ups çıkış gerilimi 228 VAC’e ayarlanabilir. Böylece en yakın yükte 226 VAC, en uzak yükte ise 214 VAC gerilim okunur. Eğer bu durum istenmiyor ise prizlere giden kablolar daha kalın kablolarla değiştirilmelidir.
|
| Toplam Ziyaret: 71 | Son Ziyaret Tarihi: 09.03.2010, 15:52:13 |
| Güç kaynağı seçimi, güç kaynağı tavsiyesi Kategorisindeki Son İncelenenler |
|
|
|
Neden kesintisiz güç kaynağı